Hoe graag ik het als Anderlecht-supporter zou willen vergeten en vergeven, ik kan het niet. Ontbreekt het mij aan relativering? Of aan de nodige gevaren die ik bij het spelletje ‘voetbal’ moet incalculeren? In mijn hoofd heb ik tegen wil en dank de wedstrijd Anderlecht-Standard al meermaals afgespeeld, ik heb Wasyl’s been honderd keer zien breken. Wat ik die bewuste avond op en naast het veld heb mogen aanschouwen, hebben een diepe indruk op mij gemaakt. Voetbal liet me eindelijk zijn ware gelaat tonen. Een wereld van concurrentie, strijden op de golven van haat. Breken of gebroken worden. Is dit nu voetbal, de sport waar ik als vijfjarig peutertje zo verliefd op ben geworden?
“Het toont enkel aan welk gevaar er schuilt door blind achter een vlag te marcheren. Of die nu rood of mauve is. Met mij, of tegen mij. Zonder nuances. Zonder enige vorm van kritische geest. We willen geen filosofisch of politiek debat lanceren. We praten over voetbal. Beide clubs, ongeacht hun rol of functie, moeten een moreel akkoord tekenen.” Een redacteur in La Meuse heeft het zo mooi verwoord. Wat in de nadagen van die wedstrijd allemaal gebeurde, overschrijdt de grenzen van het voetbal. Als Standard wil dat de hetze stopt, moeten ze volgens mij niet in beroep gaan tegen de schorsing van Witsel. En dan spreek ik niet in naam van Anderlecht. Zou Wasyl ook zo denken: “maar 10 speeldagen!?” Wasyl denkt aan de pijn die hij nauwelijks kan dragen. Hij denkt aan de vrouw en kinderen die radeloos aan zijn ziekenhuisbed staan. Hij denkt aan het moment dat hij de noppen onder zijn voeten weer kan voelen. Liefst van al op de grond van zijn geliefd Astridpark.
Misschien was een eenvoudige verontschuldiging vanuit Luik een eerste stap in de goede richting. Om de geloofwaardigheid van de club te behouden, maar ook om de strijdbijl te begraven. Ik heb het gevoel dat de acties die in Luik worden ondernomen, in hun eigen gezicht zullen ontploffen. Niemand gelooft nog in de oprechtheid van Standard. De excuses van Witsel vallen plots héél licht uit. Excuses van de club niet, want die zijn er nooit geweest. Het is niet omdat je de hele zaak betreurt, dat je een deel van je verantwoordelijkheid die je als club in het incident hebt, opneemt. De communicatie van de Anderlecht-top had, met name manager Herman Van Holsbeeck, in het heetst van de strijd wat subtieler gekund, maar ze zijn wel te rechtvaardigen. Na zondagavond heeft niemand vanuit Anderlecht nog met de pers gecommuniceerd. De woede blijft waar ze moest blijven, binnenkamers.
Standard komt met een groots opgezette en totaal misplaatste mediacampagne op de proppen en doen er alles aan om de schuld die ze treffen van zich af te schuiven. De tackle was de fout van Wasyl of een spijtig voorval, de uitspraak was een fout van de KBVB. En nog meer was het een treffen tussen Vlaanderen en Wallonië. BASE werd een geldtoestoppende vijand. Witsel werd Wasyl, Wasyl even Witsel. Een eigen speler verdedigen mag, hem ontrekken van sportieve waarden en normen niet. Twee landstitels en twee Gouden Schoenen geeft Standard in geen geval een vrijgeleide om zich als koning van het Belgische koninkrijk te wanen. A good name is sooner lost than won. In de valkuil die Standard zichzelf heeft opgezet, zijn club en spelers met blinde
woede ingelopen. Zonder mogelijke vluchtroutes te overwegen. Waarom geen oprechte steunbetuiging? Waarom geen verontschuldiging van spelers en club? Dit soort houding van de club zou moeten afgekeurd worden door iedere Belgische club.
Johan Derksen, Nederlands voetbalspecialist en redacteur bij Voetbal Internationaal, sprak van een schande voor het voetbal en was bikkelhard voor Witsel en Standard. “Een speler die zicht zo misdraagt op het veld, is het niet waardig om het logo van zijn club te dragen. Blijkbaar snappen ze dat in Standard niet, want dit alles is bijzonder schadelijk voor hun imago. Gemeende spijt maakt plaats voor krokodillentranen. Collegialiteit voor rivaliteit en lafheid. Ik snap niet waar ze het lef vandaan halen om in beroep te gaan tegen de schorsing. Zijn ze vergeten dat er in het ziekenhuis een speler ligt met een complexe beenbreuk die aan het vechten is tegen het einde van zijn carrière?”
Over naar de bewuste fase. Ik wil geen gelijk halen, gewoon omdat alles relatief wordt in vergelijking met de dramatische gevolgen van die tackle. Witsel wou zeker geen been breken, maar ik ben ervan overtuigd dat hij Wasyl doelbewust wou blesseren. Als voetballer weet je dat over de bal trappen, gecombineerd met een gestrekte voet vooruit, zowat het gevaarlijkste is wat je als speler kan doen. Witsel verkondigde dat hij Wasyl niet meer kon ontwijken. Witsel zag dat Wasyl kwam aanglijden, en had volgens mij voldoende tijd en ruimte om overheen Wasyl te springen. Alleen al om die reden vind ik 8 speeldagen schorsing meer dan gerechtvaardigd. “Wasyl gaat te hard in het duel, dan nog met de voeten vooruit.” Wat moet hij anders doen bij een tackle? Ik ben er nog altijd van overtuigd dat het bij Witsel nog niet is doorgedrongen welke schade hij heeft aangericht. Dat was tijdens de bewuste fase ook zo. Na de tackle kijkt Witsel nauwelijks nog om naar Wasyl. Onmiddellijk pleit hij onschuldig door een armgebaar, en loopt weg van de hele situatie. Gedesinteresseerd in de situatie wacht hij op z’n rode kaart. Volgens zijn medespelers nog een hard verdict.
Op één of andere manier ben ik – hoe cynisch en sadistisch dit ook mag klinken- tevreden met wat die zondagavond gebeurd is. De wedstrijd die ik zondag zag, geeft perfect weer waar we ons voetbal toe dwingen. Het geruzie van de bestuurstoppen werd breed in de media uitgesmeerd. Opnieuw zegt die ene redacteur van La Meuse waar het op staat. “Op de top begint het met de directie langs beide zijden, en aan de basis, tussen de supporters. En laten we in het midden de spelers niet vergeten. Maar ook wij, de journalisten, hebben onze verantwoordelijkheid. Te vaak proberen we het evenement op te pompen. Wat ook de reden van het ongeval is, maakt weinig uit.” We zijn met het voetbal in een vicieuze cirkel terecht gekomen. We hebben putten gegraven voor de anderen, maar zijn er zelf ingetuimeld.
Tijdens de wedstrijd heb ik zoveel dingen gezien die ik in de vuilste stadsderby niet had kunnen bedenken. Collet die Chatelle op Wasyl’s wijze een elleboogstoot uitdeelt, de onnodige charge van De Camargo op Polak, de gruwelijke tackle van Witsel, het uitdagen van Defour, Mbokani en Bolat van het publiek. De reacties van Sarr, Bölöni en Van Holsbeeck, de racistische opmerkingen van supporters aan het adres van N’Zolo, Mangala en Sarr. Het bewust opnaaien van de Anderlecht-spionkop door Van Damme. Ik neem bewust ook Anderlecht-spelers op de korrel, gewoon, omdat je zoals in elke oorlog, met twee bent. Het is een strijd die niet kan en mag gewonnen worden. Voetbal moet gestreden worden met een bal, met doelpunten en met spelers die spreken met fluwelen voeten, niet met ergens in de wolken verdwaalde pseudovedetten en botte; bijtende voetbalnoppen.
Een opvallende speler in de hele zaak is de voetbalbond. Althans, het zou een opvallende speler moeten zijn. De KBVB heeft zoals iedere normale mens geoordeeld: het probleem aanpakken als het zich voordoet. Maar het is juist de KBVB die elk mogelijk probleem moet voorkomen. En het moet vooral niet het eigen personeel beschermen. Kijk, een speler in provinciale wordt voor één jaar veroordeeld omdat hij de scheidsrechter verbaal aanvalt. Een Gouden Schoen met voorbeeldfunctie krijgt tien speeldagen voor een -al dan niet- bewuste overtreding met beenbreuk als gevolg. Is dat een waardige verhouding? Waar was de KBVB tijdens het debacle Van Damme? Waar was de KBVB tijdens de uit de hand gelopen testmatchen? En waar is de KBVB nu? Het probleem is niet enkel opgelost door Witsel te schorsen. Als voetballiefhebber vind ik dat Standard moet gestraft worden voor hun respectloos gedrag. Als de voetbalbond fair play dan toch zo hoog in het vaandel draagt, is dit de ideale case om in te grijpen en voor eens en altijd duidelijk te maken hoe fair play er moet uitzien. De voetbalbond moet iedereen een geweten schoppen. Van scheidsrechter tot speler, van supporter tot bestuurslid.
Iemand die zegt dat zulke fouten als Witsel elke wedstrijd gebeuren, die gaat compleet de mist in. Moest dat het geval zijn, zou geen enkele speler het veld nog durven betreden. Dat er veel te zware fouten gebeuren, moet ik wel bekennen. Anders zou ik de waarheid negeren. Het feit dat het Witsel eerste grove fout is, mag in geen geval als excuus gelden. Een voetballer moet zonder fouten leren spelen, zware of lichte. En wie beslist er over fouten? Bölöni spreekt vandaag over een spijtig voorval, maar schreeuwde vorig jaar moord en brand bij een gelijkaardige fout van Sonck op Marcos. Het toont aan dat voetbal voor deelnemers alleen maar subjectief kan zijn, en daarom objectief moet worden beoordeeld door een perfect werkend controlerend orgaan, één die er in België nog steeds niet is. De KBVB hinkt nog steeds achterop inzake het aanpakken en bepalen van strafmaten, enerzijds omdat ze het niet gewoon zijn om zulke straffen uit te spreken, anderzijds omdat ze de hulpmiddelen als tv-beelden en voetbalexperts (mensen uit het werkveld) lange tijd aan zich hebben laten voorbijgaan.
Het is als Anderlechtsupporter moeilijk om dragen dat één van onze spelers de ‘martelaar’ is moeten worden voor de staat van het hedendaagse voetbal. Zelf is Wasyl geen doetje. Al te vaak gaat hij onstuimig te werk met z’n ellebogen en vliegende tackles. Ik heb in het stadion de ogen al meermaals gesloten bij het aanschouwen van één van zijn acties. Altijd heb ik gehoopt dat zijn ‘slachtoffers’ er zonder kleerscheuren of blessures zouden vanaf komen. Het is geen excuus voor zijn daden, maar Wasyl heeft nog nooit één speler geblesseerd met zien acties. Dat dit nu juist hem overkomt, is geen reden om fouten bij Wasyl te zoeken. De twee staan los van elkaar. Wasyl straffen voor iets waarvan hij de dader zou kunnen zijn, maakt hem nog altijd geen dader of medeplichtige. De enige die hier schuld treft is en blijft Witsel. Standard zoekt naar excuses waar geen excuses te zoeken en te vinden zijn. Als Witsel predikt dat hij naast het veld een zachtaardige, voorbeeldige jongen is, dan kan dat ook van stoere krijger Wasyl gezegd worden. Maar rechtvaardigt dat zijn horrortackle? Verklaart het zijn veel te licht uitgevallen straf? Naast het veld is ook Wasyl de vriendelijkheid zelve, een grappenmaker. Op zijn kastje hangt niet voor niets een sticker van Balou de beer. Wasyl is een man met het hart op de juiste plaats, die met datzelfde hart zich ook ten volle geeft voor zijn club. Dat maakt hem zo populair bij de fans. Niet de ellebogen.
Wat ik me vaak afgevraagd heb, wat als de rollen nu eens omgedraaid worden. Wat als Witsel in het ziekenhuis lag met een beenbreuk. België zou in rep en roer staan. En aan alle voetbalsupporters van andere clubs. Wat als jullie speler zo het ziekenhuis wordt ingetrapt? Hoe zouden jullie reageren? Geen haar op mijn hoofd die denkt dat jullie anders zouden reageren. Begrijp onze woede dan ook. Het is duidelijk het voetbal de laatste jaren buiten de lijntjes aan het kleuren is. Voetbal is big business geworden. En in business durft men over lijken te gaan. Concurrentie vervaagt de empathie. Succes vervaagt de realiteit. Wanneer dat succes wegvalt, blijft er alleen frustratie en ontgoocheling over. Sportieve concurrentie mag er zijn, maar een concurrentie op basis van negatieve motieven, zorgt voor wrevel en onoverbrugbare spanningen tussen clubs. Of zoals die redacteur van La Meuse opnieuw de nagel op de kop slaat. Gedaan met de “beaucoup, beaucoup, beaucoup”, de burgerlijke procedures, de geheimzinnige gesprekken rond transfers. We vragen niet dat clubs elkaar kusjes toewerpen, maar wel om de passie die bij die clubs aanwezig is, beter te kanaliseren. Zoals altijd komt het voorbeeld van bovenaf. En omdat de besturen elkaar openlijk aanvallen, doen de spelers en supporters net hetzelfde. Als een ware vrijgeleide.
Andrew Keen, beter bekend als The Antichrist of Silicon Valley, een bijnaam die hij kreeg omwille van zijn 
Volgens Shayne Bowman en Chris Willis, auteurs van het boek
